İçindekiler
Birçok işletmede yedekleme, bir harici diskin ara sıra bilgisayara takılmasından ibarettir. Gerçek bir felakette ise iki soru önem kazanır: Yedek gerçekten var mı? ve Ondan ne kadar sürede geri dönebiliyoruz?
3-2-1 kuralı nedir?
Yedekleme dünyasında yaygın kabul gören basit bir prensiptir:
- 3 kopya veri: asıl veri + en az iki yedek
- 2 farklı ortam: örneğin sunucudaki disk ve ayrı bir yedekleme cihazı (NAS) ya da bulut
- 1 kopya başka bir yerde: binadan fiziksel olarak ayrı veya ağdan erişilemeyen bir kopya
Bu kural tek bir arızanın ya da tek bir saldırının tüm kopyaları aynı anda yok etmesini önlemeyi amaçlar.
Fidye yazılımları neden kuralı değiştirdi?
Fidye yazılımları ağdaki her erişilebilir dosyayı şifrelemeye çalışır. Sürekli bağlı duran bir yedekleme diski ya da paylaşılan klasör, asıl verilerle birlikte şifrelenebilir. Bu yüzden en az bir kopyanın değiştirilemez (immutable) veya çevrimdışı olması önerilir.
Neyi yedeklemelisiniz?
- Dosya sunucusu ve ortak klasörler
- Muhasebe ve ERP veritabanları
- E-posta ve Microsoft 365 verileri (bulut hizmeti sağlayıcısı her senaryoda sizin yerinize yedek tutmaz)
- Web sitesi dosyaları ve veritabanı
- Firewall, switch ve sunucu yapılandırmaları
Yedek almak yetmez: geri yüklemeyi test edin
En sık karşılaşılan durum, yedeğin aylarca sorunsuz alındığının sanılması ve ihtiyaç anında bozuk ya da eksik çıkmasıdır. Belirli aralıklarla örnek bir dosyayı, bir veritabanını veya bir sanal makineyi gerçekten geri yükleyerek test edin ve sonucu kayıt altına alın.
İki önemli soru: RPO ve RTO
- RPO (kabul edilebilir veri kaybı): En fazla kaç saatlik veri kaybını göze alabilirsiniz? Günde bir yedek alıyorsanız bir günlük iş kaybolabilir.
- RTO (kabul edilebilir kesinti süresi): Sistemler en geç ne kadar sürede çalışır hâle gelmeli?
Bu iki cevap; yedekleme sıklığını, kullanılacak teknolojiyi ve bütçeyi belirler.
Kısa kontrol listesi
- Yedekler otomatik mi alınıyor, yoksa birinin hatırlamasına mı bağlı?
- En az bir kopya binanın dışında veya ağdan izole mi?
- Yedekleme hataları birine bildiriliyor mu?
- Son geri yükleme testi ne zaman yapıldı?
- Felaket anında kimin ne yapacağı yazılı mı?
Bu sorulardan birine “bilmiyorum” cevabı veriyorsanız yedekleme düzeninizi gözden geçirmenin zamanı gelmiş demektir. Sunucu, network ve yedekleme hizmetimizi inceleyin veya altyapınızı birlikte değerlendirelim.